Czy zapalenie rogówki jest zaraźliwe?

Zapalenie rogówki nie zawsze jest zaraźliwe. Zależy to od przyczyny stanu zapalnego. Postać infekcyjna, wywołana przez wirusy, bakterie, grzyby lub pierwotniaki, może przenosić się na inne osoby. Zapalenie nieinfekcyjne, na przykład alergiczne, autoimmunologiczne albo związane z urazem, nie stanowi takiego zagrożenia. Ponieważ podobne objawy mogą towarzyszyć różnym chorobom, rozpoznanie powinien postawić okulista.

Od czego zależy zaraźliwość zapalenia rogówki?

Największe ryzyko dla otoczenia wiąże się z infekcjami wirusowymi. Szczególnie łatwo rozprzestrzeniają się adenowirusy, które mogą wywoływać epidemiczne zapalenie rogówki i spojówki. Zakażenie przenosi się przede wszystkim przez kontakt z wydzieliną z oka, łzami lub zanieczyszczonymi dłońmi i przedmiotami. W ognisku domowym może zachorować kilka osób.

Bakteryjne zapalenie rogówki także ma podłoże infekcyjne, ale nie każda bakteria przenosi się równie łatwo między ludźmi. Do zakażenia może dojść po kontakcie z wydzieliną z oka albo przez wspólne, niewłaściwie używane przedmioty osobiste. Grzybicze i pierwotniakowe zapalenie rogówki zwykle wiąże się z urazem, zanieczyszczeniem oka lub nieprawidłową higieną soczewek, dlatego jego przenoszenie z człowieka na człowieka nie jest typowym mechanizmem.

Typ zapalenia	Główna przyczyna	Czy jest zaraźliwe?
Wirusowe	Adenowirusy, wirusy opryszczki, wirus ospy wietrznej i półpaśca	Tak, szczególnie postać adenowirusowa
Bakteryjne	Bakterie, między innymi gronkowce, paciorkowce i Pseudomonas aeruginosa	Może być zakaźne, zwłaszcza przy kontakcie z wydzieliną
Grzybicze	Grzyby, często po urazie lub kontakcie z zanieczyszczonym materiałem	Zwykle nie przenosi się łatwo między osobami
Pierwotniakowe	Acanthamoeba, szczególnie przy nieprawidłowej higienie soczewek	Zwykle nie jest zaraźliwe bezpośrednio dla otoczenia
Nieinfekcyjne	Alergia, choroby autoimmunologiczne, urazy i podrażnienia	Nie

Przewiń tabelę w bok →

Nie da się wiarygodnie ustalić rodzaju zapalenia wyłącznie na podstawie wyglądu oka. Okulista może ocenić rogówkę w lampie szczelinowej, a w wybranych przypadkach zlecić badania mikrobiologiczne. Dotyczy to także sytuacji, gdy objawy przypominają zapalenie spojówek, ponieważ infekcja może obejmować jednocześnie spojówkę i rogówkę.

Jak ograniczyć ryzyko zakażenia domowników?

Do czasu ustalenia przyczyny choroby najlepiej zachować ostrożność, zwłaszcza gdy występują zaczerwienienie, łzawienie lub wydzielina. Najważniejsze zasady higieny obejmują:

Myj ręce wodą z mydłem przed dotykaniem okolic oczu i po każdym kontakcie z wydzieliną.
Nie pocieraj oczu, ponieważ możesz przenieść drobnoustroje na drugie oko albo na ręce i przedmioty.
Nie używaj wspólnych ręczników, pościeli, chusteczek, kosmetyków do oczu ani akcesoriów osobistych.
Nie zakładaj soczewek kontaktowych podczas objawów i nie korzystaj ponownie z akcesoriów, które mogły zostać zanieczyszczone, bez wskazania okulisty.
Wyrzucaj jednorazowe materiały mające kontakt z okiem i regularnie czyść powierzchnie często dotykane przez domowników.
Ogranicz bliski kontakt z innymi osobami, jeśli podejrzewasz infekcję wirusową lub bakteryjną, szczególnie przy obfitej wydzielinie.

Nie ma jednego, bezpiecznego dla wszystkich okresu zakaźności. Zależy on od patogenu, przebiegu choroby i zajęcia spojówki. W przypadku adenowirusowego zapalenia rogówki i spojówki zakaźność może utrzymywać się przez czas trwania objawów, dlatego o powrocie do pracy, szkoły lub bliskich kontaktów najlepiej decydować po konsultacji medycznej.

Kiedy potrzebna jest pilna konsultacja okulistyczna?

Ból oka zawsze wymaga czujności, a podejrzenie zapalenia rogówki jest wskazaniem do szybkiego badania. Nie czekaj na samoistne ustąpienie objawów, jeśli pojawiają się:

silny albo narastający ból oka,
światłowstręt, który utrudnia normalne funkcjonowanie,
nagłe lub wyraźne pogorszenie ostrości widzenia,
ropna, śluzowo-ropna albo nasilona wydzielina,
wyraźne zmętnienie lub biała plamka na rogówce,
objawy po urazie oka albo podczas noszenia soczewek kontaktowych.

Zapalenie rogówki może prowadzić do owrzodzenia, bliznowacenia i trwałego pogorszenia widzenia. Dlatego przy bólu, światłowstręcie lub pogorszeniu widzenia potrzebna jest pilna ocena okulistyczna, a nie samodzielne stosowanie przypadkowych kropli.

Najważniejsze rozróżnienie jest proste: zakaźne zapalenie rogówki może zagrażać domownikom, a postać alergiczna, urazowa lub autoimmunologiczna nie przenosi się na inne osoby. Bez badania nie można jednak ustalić przyczyny, dlatego ból oka i pogorszenie widzenia wymagają konsultacji okulistycznej.

Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. W przypadku bólu oka, światłowstrętu, wydzieliny lub pogorszenia widzenia skontaktuj się z lekarzem okulistą.