Krzywizny soczewek kontaktowych nie należy dobierać samodzielnie. Parametr BC (Base Curve) dopasowuje się do indywidualnego kształtu rogówki podczas badania u optometrysty lub okulisty. Sama liczba na opakowaniu nie wystarcza, ponieważ o ułożeniu soczewki decydują także jej materiał, średnica, sztywność i konstrukcja.
Czym jest BC (Base Curve)?
BC to promień krzywizny wewnętrznej powierzchni soczewki kontaktowej, podawany w milimetrach. Określa, jak soczewka układa się na rogówce, czyli przezroczystej przedniej części oka. Ponieważ rogówki różnią się kształtem, BC nie jest wartością uniwersalną.
Im mniejsza wartość BC, tym bardziej wypukła jest soczewka. Większa wartość oznacza bardziej płaski kształt. W praktyce spotyka się zwykle wartości około 8,0–10,0 mm, a różnica między 8,4 a 8,6 może wpływać na stabilność, komfort i ostrość widzenia. Nie oznacza to jednak, że osoba z określoną krzywizną rogówki może po prostu wybrać odpowiadającą jej liczbę.
Wartość BC jest punktem wyjścia do doboru soczewki, a nie samodzielną instrukcją zakupową. Soczewka powinna przylegać do oka w sposób kontrolowany, pozostawać wycentrowana i poruszać się podczas mrugania bez nadmiernego przesuwania.
Co się dzieje, gdy krzywizna jest źle dobrana?
Zbyt płaska soczewka może słabiej przylegać do rogówki i przesuwać się przy mruganiu. Zbyt wypukła może nadmiernie uciskać oko, ograniczać wymianę łez pod soczewką i powodować uczucie dyskomfortu. W obu przypadkach pogarsza się tolerancja soczewki, a długotrwałe noszenie niedopasowanego produktu może zwiększać ryzyko podrażnień oraz uszkodzeń powierzchni oka.
| Typ niedopasowania | Jak soczewka leży na oku | Możliwe skutki |
|---|---|---|
| Zbyt płaska | Jest niestabilna i nadmiernie się przesuwa | Nieostre widzenie, wypadanie soczewki, podrażnienie i mikrourazy rogówki |
| Zbyt wypukła | Przylega zbyt ciasno i może uciskać rogówkę | Dyskomfort, uczucie ucisku, gorsza wymiana łez i zwiększone ryzyko niedotlenienia |
Objawów nie należy tłumaczyć wyłącznie przyzwyczajaniem się oka. Szczególnej uwagi wymagają:
- Nadmierne łzawienie po założeniu soczewki.
- Uczucie piasku lub ciała obcego pod powieką.
- Utrzymująca się suchość, pieczenie albo zaczerwienienie oka.
- Przesuwanie się soczewki i okresowe pogorszenie ostrości widzenia.
Jeśli pojawia się ból, światłowstręt, wyraźne pogorszenie widzenia lub nasilone zaczerwienienie, soczewkę należy zdjąć i skontaktować się ze specjalistą. Takich objawów nie powinno się korygować samodzielną zmianą BC.
Jak wygląda profesjonalny dobór soczewek?
Dobór rozpoczyna się od oceny oka i rozmowy o sposobie noszenia soczewek. Następnie specjalista sprawdza kształt rogówki, dobiera soczewkę próbną i ocenia jej zachowanie na oku. Standardowy przebieg obejmuje:
- Wywiad i badanie wzroku – specjalista zbiera informacje o stanie oczu, dotychczasowych soczewkach i oczekiwanym czasie noszenia.
- Keratometria – keratometr mierzy krzywiznę rogówki, zwykle w jej bardziej płaskim i bardziej stromym przekroju.
- Przymiarka soczewki próbnej – sprawdza się, czy soczewka prawidłowo układa się na oku i zapewnia stabilne widzenie.
- Kontrola w lampie szczelinowej – optometrysta lub okulista ocenia centrację, ruchomość soczewki oraz stan powierzchni oka.
Przed keratometrią trzeba postępować zgodnie z zaleceniami gabinetu. Soczewki kontaktowe mogą czasowo zmieniać kształt rogówki, dlatego specjalista może zalecić ich wcześniejsze zdjęcie. W przypadku soczewek miękkich często zaleca się przerwę wynoszącą co najmniej kilka godzin, a przy soczewkach twardych dłuższą, zgodnie z instrukcją prowadzącego badanie.
Dlaczego sama wartość BC nie wystarcza?
Dwie soczewki oznaczone tym samym BC mogą zachowywać się na oku inaczej. Znaczenie mają między innymi średnica, materiał, sztywność, uwodnienie i konstrukcja soczewki. Również sposób, w jaki produkt współpracuje z filmem łzowym, wpływa na komfort.
Dlatego nie należy zamieniać jednej soczewki na inną tylko dlatego, że na obu opakowaniach widnieje identyczne BC. Dotyczy to także zmiany marki, rodzaju soczewek lub przejścia na produkt przeznaczony do astygmatyzmu. Przymiarka i ocena na oku są ważniejsze niż samo porównanie liczb.
Najbezpieczniejsza odpowiedź na pytanie „krzywizna soczewek – jak dobrać?” brzmi: na podstawie badania rogówki i kontroli dopasowania u specjalisty. Nie wybieraj BC na podstawie poprzedniego opakowania, tabeli internetowej ani podobnej wartości znalezionej w innym produkcie.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.
