Przewiane oko – co robić i jak złagodzić ból?
„Przewiane oko” to potoczne określenie podrażnienia spojówek lub rogówki po kontakcie z silnym wiatrem i suchym powietrzem, a nie osobna choroba. Przy łzawieniu, pieczeniu i niewielkim zaczerwienieniu można zacząć od bezpiecznej pielęgnacji w domu. Ropa, silny ból albo pogorszenie widzenia wymagają konsultacji lekarskiej.
Jak odróżnić podrażnienie od infekcji?
Wiatr może wysuszać powierzchnię oka i zwiększać parowanie filmu łzowego. W efekcie pojawiają się łzawienie, pieczenie, uczucie piasku i zaczerwienienie. Podrażnienie zwykle zaczyna się po ekspozycji na wiatr i nie powoduje gęstej, ropnej wydzieliny.
Objawy nie zawsze pozwalają jednak samodzielnie ustalić przyczynę. Szczególnej uwagi wymaga wydzielina, sklejanie powiek oraz narastający ból. Najczęstsze różnice przedstawia tabela:
| Objaw | Przewiane oko | Infekcja bakteryjna |
|---|---|---|
| Zaczerwienienie | Zwykle niewielkie lub umiarkowane, po wietrze | Może się nasilać i obejmować większą część spojówki |
| Wydzielina | Przeważnie łzy, bez ropy | Gęsta, żółtawa lub biaława wydzielina |
| Ból | Pieczenie, szczypanie, uczucie ciała obcego | Wyraźny lub narastający ból, czasem przy poruszaniu okiem |
| Sklejone powieki | Raczej nie | Często, zwłaszcza rano |
Przewiń tabelę w bok →
Jeżeli dominuje silne swędzenie i łzawienie obu oczu, przyczyną może być także alergiczne zapalenie spojówek. Z kolei jednostronne dolegliwości po dostaniu się pyłu lub drobinki mogą oznaczać mechaniczne podrażnienie albo ciało obce.
Jeśli nosisz soczewki kontaktowe, wyjmij je od razu i nie zakładaj ponownie do czasu ustąpienia objawów lub konsultacji. Podrażnienie oka u użytkownika soczewek wymaga większej ostrożności, ponieważ rośnie ryzyko powikłań dotyczących rogówki.
Przewiane oko – co robić krok po kroku?
Gdy ból jest łagodny, widzenie pozostaje prawidłowe, a z oka nie wypływa ropa, postępuj w następującej kolejności:
- Umyj dokładnie ręce przed kontaktem z okolicą oka.
- Przemyj oko jałową solą fizjologiczną. Jeśli używasz gazika, powinien być jałowy i przeznaczony do jednorazowego użycia. Każde oko przemywaj osobnym gazikiem, prowadząc go od zewnętrznego kącika w kierunku nosa.
- Zrób przerwę od telefonu, komputera i intensywnego światła. Mrugaj często i pozwól oczom odpocząć.
- Na zewnątrz załóż okulary, które ograniczą kontakt z wiatrem, pyłem i ostrym światłem.
Do nawilżania można rozważyć krople bez konserwantów, zwłaszcza gdy występuje suchość i uczucie piasku. Wybór preparatu zależy od przyczyny oraz innych chorób oczu, dlatego przy nawracających objawach zapytaj farmaceutę lub okulistę. Nie sięgaj samodzielnie po krople z antybiotykiem, steroidem ani po preparaty obkurczające naczynia, takie jak zawierające tetryzolinę.
Nie pocieraj oka. Może to nasilić podrażnienie, uszkodzić powierzchnię rogówki lub przenieść drobnoustroje. Nie stosuj też okładów z herbaty, rumianku ani innych ziół. Napar nie jest jałowy, a składniki roślinne mogą uczulać i utrudniać ocenę rozwijającej się infekcji.
Podczas podrażnienia dbaj o podstawową higienę oka:
- Myj ręce przed zakraplaniem i po kontakcie z wydzieliną.
- Nie pożyczaj ręczników, kosmetyków do oczu ani kropli innym osobom.
- Nie używaj przeterminowanych lub otwartych od dawna preparatów.
- Wymień soczewki wielokrotnego użytku i pojemnik, jeśli okulista rozpozna infekcję.
Kiedy potrzebna jest pilna konsultacja?
Nie czekaj na poprawę w domu, jeśli pojawi się którykolwiek z poniższych objawów:
- pogorszenie lub utrata widzenia,
- silny światłowstręt albo trudność w otwarciu oka,
- silny lub narastający ból oka, szczególnie z bólem głowy,
- tęczowe koła wokół źródeł światła,
- podwójne widzenie, uraz oka, ciało obce lub kontakt z substancją chemiczną,
- ropna wydzielina i sklejone powieki, zwłaszcza u osoby noszącej soczewki kontaktowe.
Takie objawy mogą wskazywać na zapalenie rogówki, poważniejsze zapalenie spojówek lub inne stany wymagające badania okulistycznego. Niemowlę z zaczerwienieniem, obrzękiem lub wydzieliną z oka powinno zostać ocenione przez lekarza.
Jak długo obserwować objawy?
Łagodne pieczenie i łzawienie po wietrze powinny stopniowo słabnąć po usunięciu czynnika drażniącego i odpoczynku. Jeśli po 24 godzinach nie ma poprawy, objawy się nasilają albo pojawia się ropa, skontaktuj się z lekarzem. Infekcji nie należy leczyć na własną rękę antybiotykiem pozostałym po wcześniejszej chorobie.
Najbezpieczniejsze postępowanie przy łagodnym podrażnieniu to sól fizjologiczna, higiena rąk, odstawienie soczewek, ograniczenie ekranów i ochrona przed wiatrem. Silny ból, zaburzenia widzenia, światłowstręt lub ropna wydzielina są wskazaniem do szybkiej konsultacji okulistycznej.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. W razie nasilonych, nietypowych lub nieustępujących objawów skonsultuj się z lekarzem.
O autorze
Chroń Swój Wzrok to poradnik o zdrowiu oczu dla całej rodziny. Wyjaśniamy, czym są wady wzroku, jak czytać receptę na okulary i jak dobrać oprawki i soczewki kontaktowe. Podpowiadamy, jak dbać o higienę wzroku przy pracy przed ekranem i jak chronić oczy dzieci. Nasze artykuły nie zastępują wizyty u okulisty ani optometrysty.
Wszystkie wpisy autora



