Przy krótkowzroczności okulary zazwyczaj warto nosić na stałe, zwłaszcza gdy bez nich nie widzisz wyraźnie z daleka, szybko męczysz oczy albo prowadzisz samochód. Przy bardzo małej wadzie, na przykład –0,25 lub –0,50 dioptrii, decyzja może być indywidualna i zależy od komfortu widzenia oraz codziennych potrzeb. Okulary nie rozleniwiają wzroku. Korygują sposób załamywania światła i pomagają uzyskać ostry obraz.
Czy przy krótkowzroczności trzeba nosić okulary cały czas?
Krótkowzroczność, czyli miopia, sprawia, że przedmioty znajdujące się daleko są widziane niewyraźnie, podczas gdy obraz z bliska może pozostawać ostry. Wada jest korygowana soczewkami o ujemnej mocy, oznaczanej na recepcie jako SPH z minusem.
Przy większej wadzie okulary do dali zwykle nosi się przez cały dzień. Dotyczy to także zwykłego chodzenia, pracy, oglądania telewizji i prowadzenia samochodu. Bez korekcji możesz częściej mrużyć oczy, nadmiernie wysilać wzrok i szybciej odczuwać zmęczenie. Szczególne znaczenie ma wyraźne widzenie po zmroku, ponieważ rozmazane światła i gorsza ostrość zwiększają ryzyko podczas prowadzenia auta.
Przy wadzie –0,25 lub –0,50 D nie każdy potrzebuje okularów przez cały dzień. Niektórym wystarczają podczas prowadzenia pojazdu, oglądania prezentacji, patrzenia na tablicę lub wykonywania zadań wymagających ostrego widzenia z daleka. Jeżeli jednak korekcja wyraźnie poprawia widzenie albo pojawiają się dolegliwości, specjalista może zalecić stałe noszenie.
Czy okulary rozleniwiają oczy?
Nie. To jeden z najczęstszych mitów dotyczących korekcji wzroku. Okulary nie zmieniają fizycznej budowy oka i nie odbierają mu zdolności samodzielnego widzenia. Soczewki jedynie kierują promienie światła tak, aby obraz powstał we właściwym miejscu na siatkówce.
Akomodacja to zdolność oka do ustawiania ostrości na różnych odległościach. Przy niektórych wadach układ wzrokowy musi pracować intensywniej, aby uzyskać wyraźny obraz. Korekcja zmniejsza ten wysiłek, dlatego po założeniu okularów widzenie staje się łatwiejsze i bardziej komfortowe.
Wrażenie, że po zdjęciu okularów widzisz gorzej, zwykle wynika z przyzwyczajenia do ostrego obrazu, a nie z „rozleniwienia” wzroku.
Noszenie zbyt słabych okularów w nadziei na „ćwiczenie” oczu nie jest dobrym rozwiązaniem. Możesz wtedy nadal mrużyć oczy, mieć trudności z rozpoznawaniem szczegółów i szybciej odczuwać zmęczenie. U dzieci sposób korekcji ma szczególne znaczenie, ponieważ ich układ wzrokowy nadal się rozwija. Dziecko powinno nosić okulary zgodnie z zaleceniem okulisty lub optometrysty.
Jak tryb noszenia zależy od rodzaju wady?
Sam zapis dioptrii nie wystarcza do ustalenia, czy okulary są potrzebne stale. Znaczenie ma rodzaj wady, jej wielkość, wiek, wykonywane czynności oraz to, jak widzisz bez korekcji.
| Wada wzroku | Typowe zalecenie noszenia | Kiedy korekcja jest szczególnie ważna? |
|---|---|---|
| Krótkowzroczność | Zwykle stale | Podczas patrzenia w dal, prowadzenia auta i po zmroku |
| Nadwzroczność | Często okazjonalnie lub zgodnie z zaleceniem | Przy czytaniu, pracy z bliska i zmęczeniu oczu |
| Astygmatyzm | Zależnie od wpływu na ostrość widzenia | Przy rozmazanym obrazie, zniekształceniach i jeździe nocą |
| Prezbiopia | Zwykle do bliży | Podczas czytania, pisania i pracy na bliską odległość |
Te zasady są ogólne. Astygmatyzm może towarzyszyć krótkowzroczności lub nadwzroczności, a wtedy tryb noszenia wynika z całej korekcji. Prezbiopia, nazywana starczowzrocznością, jest związana ze zmniejszającą się z wiekiem elastycznością soczewki i nie oznacza krótkowzroczności.
Po czym poznać, że potrzebujesz korekcji?
Nawet mała wada może przeszkadzać, jeśli wymaga ciągłego wysiłku podczas patrzenia. Sygnały, że warto ponownie zbadać wzrok lub zacząć regularnie nosić okulary, to:
- Mrużenie oczu przy patrzeniu na znaki, tablicę lub osoby znajdujące się dalej.
- Bóle głowy po pracy biurowej, prowadzeniu auta albo długim patrzeniu w ekran.
- Problemy z rozpoznawaniem szczegółów i prowadzeniem samochodu po zmroku.
- Szybkie męczenie się oczu podczas czytania, pracy przy komputerze lub oglądania telewizji.
- Rozmazany obraz, rozpraszanie świateł albo trudność z oceną ostrości konturów.
Nagłe pogorszenie widzenia, ból oka, zaczerwienienie, podwójne widzenie lub wyraźne osłabienie ostrości wymagają szybkiej konsultacji. Nie zakładaj wtedy samodzielnie, że przyczyną jest tylko zmiana mocy okularów.
Co zrobić, jeśli nie wiesz, kiedy nosić okulary?
Ostateczny tryb noszenia powinien ustalić optometrysta lub okulista po badaniu wzroku. Specjalista sprawdzi nie tylko wartość wady, lecz także ostrość widzenia, komfort pracy obu oczu i sytuacje, w których korekcja jest najbardziej potrzebna. Kontrolę wzroku warto wykonywać regularnie, zwykle co około dwa lata, a częściej, jeśli wada się zmienia lub pojawiają się dolegliwości.
Najprostsza zasada brzmi: przy krótkowzroczności noś okulary wtedy, gdy bez nich nie widzisz wyraźnie lub odczuwasz zmęczenie, a przy większej wadzie najczęściej przez cały dzień. Nie rezygnuj z korekcji z obawy przed „rozleniwieniem” oczu, ale też nie dobieraj jej samodzielnie.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.
