Soczewki kontaktowe – jakie są ich plusy i minusy?
„Plusy” i „minusy” soczewek kontaktowych oznaczają ich moc optyczną, a nie dwa rodzaje produktu. Soczewki minusowe korygują krótkowzroczność, a plusowe – dalekowzroczność lub prezbiopię. Sam wybór soczewek zamiast okularów zależy natomiast od stylu życia, komfortu i gotowości do przestrzegania zasad higieny.
Co oznaczają soczewki plusowe i minusowe?
Moc soczewki określa się w dioptriach. Wartość ujemna, czyli „minus”, jest stosowana najczęściej przy krótkowzroczności, gdy przedmioty znajdujące się w oddali są niewyraźne. Soczewka rozprasza światło w taki sposób, aby obraz został prawidłowo skupiony na siatkówce.
Wartość dodatnia, czyli „plus”, służy do korekcji dalekowzroczności, a także prezbiopii, nazywanej potocznie starczowzrocznością. W tym przypadku soczewka skupia światło. Tak jak okulary, soczewki kontaktowe mogą więc mieć zarówno moc ujemną, jak i dodatnią. Nie istnieją soczewki kontaktowe, które z natury są wyłącznie „plusowe” albo „minusowe” – ich parametry dobiera się do konkretnej wady wzroku.
Przed zakupem potrzebne jest badanie wzroku oraz dopasowanie soczewek przez optometrystę lub okulistę. Sama moc z recepty na okulary nie zawsze wystarcza, ponieważ przy soczewkach znaczenie mają także między innymi krzywizna i średnica produktu.
Jakie są zalety soczewek kontaktowych?
Soczewki mogą być wygodną metodą korekcji, szczególnie gdy okulary przeszkadzają podczas ruchu albo nie odpowiadają użytkownikowi pod względem wyglądu. Najczęściej doceniane korzyści to:
- Niewidoczna korekcja – soczewki nie zmieniają wyglądu twarzy i nie zasłaniają oczu.
- Swoboda podczas aktywności fizycznej – nie zsuwają się przy gwałtownych ruchach i zwykle nie kolidują z kaskiem, goglami czy innym sprzętem sportowym.
- Brak parowania – nie pokrywają się parą podczas przechodzenia z zimnego pomieszczenia do ciepłego ani podczas deszczu.
- Szerokie pole widzenia – soczewka porusza się wraz z okiem, dlatego nie ogranicza widzenia oprawką i nie tworzy wyraźnej granicy na brzegach pola widzenia.
- Naturalniejszy obraz przy większych mocach – w porównaniu z niektórymi szkłami okularowymi soczewki mogą ograniczać efekt optycznego pomniejszania lub powiększania obrazu.
W określonych sytuacjach specjalistyczne soczewki mogą być stosowane także przy bardziej złożonych problemach, na przykład przy stożku rogówki. Nie oznacza to jednak, że jeden typ będzie właściwy dla każdej osoby. O rodzaju korekcji decyduje stan oka i wynik badania.
Jakie ograniczenia mają soczewki kontaktowe?
Największą różnicą w porównaniu z okularami jest konieczność zachowania ścisłej higieny. Przed dotknięciem soczewki trzeba umyć i osuszyć ręce, a produkt przechowywać w czystym pojemniku z przeznaczonym do tego płynem. Płynu nie należy uzupełniać, lecz wymieniać zgodnie z zaleceniami producenta. Zaniedbania zwiększają ryzyko podrażnienia, infekcji i zapalenia spojówek.
Oko potrzebuje także czasu na przyzwyczajenie się do obecności soczewki. Nie każdy dobrze toleruje ciało obce na powierzchni oka. Początkowo może pojawić się uczucie piasku pod powiekami, łzawienie lub dyskomfort. Jeśli objawy utrzymują się albo nasilają, soczewkę należy zdjąć i skonsultować się ze specjalistą.
Czas noszenia zależy od rodzaju soczewki, stanu oka i zaleceń osoby dopasowującej korekcję. Nie wolno spać w soczewkach przeznaczonych do noszenia dziennego ani przekraczać zalecanego czasu użytkowania. Soczewki jednodniowe po zdjęciu się wyrzuca, natomiast miesięczne wymagają właściwego czyszczenia i przechowywania. Osoby z aktywnym stanem zapalnym oka, infekcją, nasilonymi objawami alergii lub przewlekłym zapaleniem spojówek mogą nie być dobrymi kandydatami do tej formy korekcji. Ostateczną decyzję podejmuje specjalista.
Soczewki kontaktowe czy okulary?
Obie metody mogą zapewniać dobrą korekcję wzroku. Różnią się jednak wymaganiami i wygodą w konkretnych sytuacjach:
| Cecha | Soczewki kontaktowe | Okulary |
|---|---|---|
| Wygoda | Nie zsuwają się i nie parują, ale wymagają przyzwyczajenia oka. | Są łatwe do założenia, choć mogą uciskać nos lub uszy. |
| Aktywność fizyczna | Dobrze sprawdzają się podczas wielu sportów i pod kaskiem. | Mogą się zsuwać, zaparowywać lub ulec uszkodzeniu. |
| Higiena | Wymagają mycia rąk, właściwego płynu i regularnej wymiany. | Wymagają czyszczenia, ale nie mają bezpośredniego kontaktu z okiem. |
| Koszty utrzymania | Obejmują zakup soczewek i akcesoriów pielęgnacyjnych, jeśli są potrzebne. | Po zakupie opraw i szkieł bieżące koszty są zwykle mniejsze. |
Przewiń tabelę w bok →
Soczewki częściej wybierają osoby aktywne, uprawiające sport, pracujące w warunkach sprzyjających parowaniu okularów albo preferujące niewidoczną korekcję. Okulary mogą być lepszym rozwiązaniem dla osób z wrażliwymi oczami, problemami z higieną lub przeciwwskazaniami do noszenia soczewek. Wiele osób korzysta z obu metod i wybiera je zależnie od sytuacji.
Najważniejsza zasada brzmi: „plus” lub „minus” opisuje moc korekcyjną, a nie przewagę jednej metody nad drugą. O tym, czy możesz nosić soczewki i jakie parametry będą właściwe, powinno decydować badanie wzroku oraz profesjonalne dopasowanie.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. W przypadku dolegliwości oczu lub wątpliwości dotyczących soczewek skonsultuj się z okulistą lub optometrystą.
O autorze
Chroń Swój Wzrok to poradnik o zdrowiu oczu dla całej rodziny. Wyjaśniamy, czym są wady wzroku, jak czytać receptę na okulary i jak dobrać oprawki i soczewki kontaktowe. Podpowiadamy, jak dbać o higienę wzroku przy pracy przed ekranem i jak chronić oczy dzieci. Nasze artykuły nie zastępują wizyty u okulisty ani optometrysty.
Wszystkie wpisy autora



