Okulary do czytania to zazwyczaj „plusy”, czyli soczewki o dodatniej mocy. Pomagają wyraźnie widzieć z bliska, najczęściej z odległości około 30–50 cm, dlatego wykorzystuje się je przy czytaniu, korzystaniu z telefonu czy pracy przy biurku. „Plus” nie jest nazwą rodzaju okularów, lecz określeniem właściwości optycznej soczewki.
Dlaczego okulary do czytania mają plusy?
Za trudności z widzeniem z bliska często odpowiada prezbiopia, czyli starczowzroczność. To naturalny proces związany ze stopniową utratą elastyczności soczewki oka. Z czasem oko słabiej zmienia swoją moc optyczną, czyli ma mniejszą zdolność akomodacji. W efekcie drobny druk zaczyna się rozmazywać, a czytany tekst trzeba odsuwać coraz dalej.
Soczewka dodatnia skupia światło i ułatwia oku uzyskanie ostrego obrazu na siatkówce podczas patrzenia z bliska. Z tego powodu okulary plusowe stosuje się między innymi przy prezbiopii, a także przy dalekowzroczności. Nie oznacza to jednak, że każda osoba potrzebująca okularów do czytania powinna wybrać taką samą moc.
Okulary do czytania mogą być pomocne podczas następujących czynności:
- Czytania książek, gazet i dokumentów.
- Korzystania z telefonu, tabletu lub czytnika e-booków.
- Pisania oraz pracy przy biurku.
- Wykonywania precyzyjnych prac ręcznych, takich jak szycie lub majsterkowanie.
Ich działanie jest dostosowane do bliży. Przy komputerze mogą sprawdzić się tylko wtedy, gdy ekran znajduje się w podobnej odległości jak książka. Monitor ustawiony dalej może wymagać innej korekcji, na przykład okularów do pracy na odległość pośrednią.
Plusy i minusy – czym różnią się soczewki?
Najważniejsze jest odróżnienie wady wzroku od rodzaju soczewki. Krótkowzroczność, dalekowzroczność i prezbiopia nie są nazwami okularów. Opisują sposób, w jaki oko ogniskuje światło, natomiast „plus” i „minus” oznaczają moc zastosowanej soczewki.
| Wada wzroku | Typ soczewki | Główne zastosowanie |
|---|---|---|
| Prezbiopia | Soczewka dodatnia, czyli plusowa | Widzenie z bliska, między innymi czytanie |
| Dalekowzroczność | Soczewka dodatnia, czyli plusowa | Korekcja nadwzroczności, zależnie od potrzeb do bliży lub także do dali |
| Krótkowzroczność | Soczewka ujemna, czyli minusowa | Wyraźne widzenie obiektów znajdujących się w dali |
Soczewki minusowe rozpraszają światło i pomagają skorygować krótkowzroczność, w której obraz powstaje przed siatkówką. Soczewki plusowe skupiają światło. W prezbiopii wspierają osłabioną akomodację, a w dalekowzroczności pomagają przesunąć ognisko obrazu na siatkówkę.
Dlaczego nie należy nosić okularów do czytania podczas chodzenia?
Gotowe okulary do czytania są przeznaczone do konkretnej odległości, a nie do ciągłego patrzenia w dal. Założenie ich podczas spaceru, oglądania telewizji czy prowadzenia samochodu może spowodować, że dalsze obiekty będą niewyraźne. Nie jest to bezpieczna korekcja do codziennego poruszania się.
Noszenie niewłaściwie dobranych plusów w sytuacjach wymagających widzenia na odległość może wiązać się z następującymi problemami:
- Ból głowy lub oczu po dłuższym używaniu.
- Zawroty głowy i uczucie dezorientacji.
- Zaburzona ocena odległości, zwiększająca ryzyko potknięcia lub wypadku.
- Zmęczenie wzroku oraz przyjmowanie nienaturalnej pozycji głowy i ciała.
Okulary do czytania nie psują wzroku i nie przyspieszają prezbiopii. Mogą jednak powodować dyskomfort, jeśli mają niewłaściwą moc, są niedopasowane do obu oczu albo są używane poza zakresem, do którego je przeznaczono. W przypadku korekcji potrzebnej zarówno do bliży, jak i do dali specjalista może zaproponować okulary progresywne, dwuogniskowe albo kilka par przeznaczonych do różnych odległości.
Notka ekspercka: sama próba odczytania tekstu lub zakup gotowych okularów nie zastępują badania wzroku. Okulista lub optometrysta oceni ostrość widzenia, różnicę między oczami i potrzebną moc soczewek. Ma to szczególne znaczenie, gdy pojawiają się nagłe zmiany widzenia, bóle głowy, podwójne widzenie albo wyraźny dyskomfort podczas korzystania z gotowych okularów.
Jak dobrać okulary do czytania?
Najbezpieczniej dobrać je po badaniu wzroku, zamiast kierować się wyłącznie tym, że tekst jest niewyraźny. Podobne objawy może powodować prezbiopia, dalekowzroczność, różna wada w obu oczach lub przemęczenie wzroku. Gotowe okulary z marketu mają zwykle jednakową moc w obu soczewkach, dlatego nie odpowiadają potrzebom każdej osoby.
Dobór korekcji powinien uwzględniać także odległość, z której czytasz, rodzaj wykonywanej pracy i to, czy potrzebujesz widzieć wyraźnie również na dalszym dystansie. Właściwe okulary mogą poprawić komfort widzenia, ale ich zastosowanie powinno odpowiadać przeznaczeniu soczewek.
Do czytania najczęściej stosuje się plusy, natomiast minusy korygują krótkowzroczność i służą przede wszystkim do wyraźnego widzenia w dali. O tym, jaka moc i konstrukcja soczewek będzie właściwa, powinno zdecydować profesjonalne badanie wzroku, a nie samodzielny zakup przypadkowych okularów.
